Dit moet je weten over de urenbeperking bij de Ziektewet en WIA
Dit moet je weten over de urenbeperking bij de Ziektewet en WIA

Vermoeidheid, energie en de benodigde hersteltijd na inspanningen zijn veelbesproken thema’s tijdens het spreekuur bij de verzekeringsarts van het UWV in het kader van de Eerstejaars Ziektewet- of WIA-beoordeling. Omdat ik hier vaak vragen over krijg leg ik een en ander uit in deze blog.

Duurbelastbaarheid

Het vermogen om te werken wordt in belangrijke mate bepaald door de duurbelastbaarheid (hoelang je belastbaar bent). Daarom wordt hier aandacht aan besteed tijdens het gesprek met de UWV-arts. Hij (of zij natuurlijk) is verplicht om de claim om niet tenminste acht uur per dag te kunnen werken te beoordelen. Hierbij maakt het niet uit of dit betrekking heeft op het ‘eigen werk’ (het werk dat je als laatste deed) of werken in het algemeen.

Om te beoordelen of er sprake moet zijn van een (preventieve) urenbeperking volgen verzekeringsartsen de standaard Duurbelastbaarheid in Arbeid uit 2015. Daarin staan drie criteria die bepalend zijn voor het aannemen van een urenbeperking. Het oordeel met betrekking tot de duurbelastbaarheid motiveert de verzekeringsarts in de verzekeringsgeneeskundige rapportage die je vanzelf ontvangt. De hoofdregel is dat de duurbelastbaarheid in stappen van gemiddeld twee uur per dag wordt vastgesteld. Hier mag in specifieke gevallen van worden afgeweken.

De drie criteria die het uitgangspunt vormen voor een urenbeperking zijn:

  • Stoornis in de energiehuishouding
    • als gevolg van bijvoorbeeld een traag of te snel werkende schildklier, kanker, een longfunctiestoornis (COPD), burn-out, angst- of slaapstoornis.
  • Preventieve arbeidsduurbeperking
    • bij een bipolaire stoornis, bij het optreden van psychoses, na een hartinfarct/bij hartfalen of bij beperkt ziektebesef (bijv. als gevolg van een verstandelijke beperking).
  • Verminderde beschikbaarheid
    • Als gevolg van bijv. therapie, reistijd of een (dag)behandeling.

Vermoeidheid en energiegebrek

Veel voorkomende klachten waar verzekeringsartsen mee te maken krijgen zijn beperkte energie en (aanhoudende) vermoeidheid. Hier besteedt de verzekeringsarts dan ook aandacht aan. Hij bekijkt ingebrachte medische stukken, doet soms een eigen onderzoek, luistert naar jouw dagverhaal, onderzoekt het herstelgedrag (sport je en/of beweeg je voldoende?) en houdt rekening met hoe je in het verleden functioneerde. Ook houdt hij rekening met medicatie die bijvoorbeeld slaapproblemen kunnen geven.

Verzekeringsartsen zijn terughoudender met het aannemen van een urenbeperking dan bedrijfsartsen.

Het is voor de verzekeringsarts belangrijk om vast te stellen of de vermoeidheid of beperkte energie een gevolg is van ziekte of gebrek (of letsel) waardoor er sprake kan zijn van een stoornis in de energiehuishouding. Vermoeidheid en energieverlies die het gevolg zijn van een passieve levensstijl of het langdurig vermijden van activiteiten valt volgens verzekeringsartsen onder niet-medische deconditionering. Dit zien zij dus niet als een stoornis in de energiehuishouding als gevolg van ziekte of gebrek en is dan ook geen reden voor een urenbeperking. De gedachte is immers dat je de belastbaarheid kunt vergroten door beweging, sport of een actievere leefstijl en dat de vermoeidheid niet het gevolg is van ziekte of gebrek. Vermoeidheid die het gevolg is van een verstoord slaap-waakritme omdat je geen goede slaaphygiëne (te laat naar bed gaan, omgekeerd dag-/nachtritme) aanhoudt is ook geen reden om een urenbeperking aan te nemen.

Kortom: komt de vermoeidheid of het energiegebrek niet voort uit een objectief vast te stellen medische omstandigheid? Dan is er voor de verzekeringsarts geen reden om een urenbeperking aan te nemen. Ben je snel moe omdat je geen conditie hebt, dan valt dit onder deconditionering. Je dient dan zelf je belastbaarheid te vergroten door oefening en beweging. Je kunt je huisarts om advies of een doorverwijzing vragen om verantwoord je belastbaarheid te vergroten.

Verminderde beschikbaarheid

Verzekeringsartsen kunnen ook een urenbeperking aannemen als iemand verminderd beschikbaar is. Hiervan is bijvoorbeeld sprake als de persoon is opgenomen in een instelling of (intensieve) dagtherapie of behandeling ondergaat en hersteltijd nodig heeft. Het moet dan wel gaan om een erkende medische behandeling. De verzekeringsarts stelt in dit geval vast hoeveel uur per week iemand vanwege een noodzakelijke behandeling niet in staat is arbeid te verrichten. Het aantal niet beschikbare uren is bepalend voor het aantal uren dat deze persoon niet kan werken.

Stel dat je bijvoorbeeld twee a drie keer per week een ochtend therapie hebt en hier de rest van de dag van moet bijkomen (verzekeringsartsen noemen dit recupereren). In dit soort omstandigheden zal de verzekeringsarts een urenbeperking aannemen.

Arbeidsdeskundige

De arbeidsdeskundige neemt de door de verzekeringsarts opgelegde urenbeperking mee in het proces dat we de functieduiding noemen. Een urenbeperking heeft uiteindelijk invloed op het arbeidsongeschiktheidspercentage en dus ook op de beslissing of een uitkering wordt toegekend of wordt voortgezet.

Jolanda is bijna twee jaar arbeidsongeschikt als ze een uitnodiging krijgt voor de WIA-beoordeling. Gedurende haar arbeidsongeschiktheid is ze fors meer en ongezonder gaan eten en meer gaan roken. Ze heeft al jaren niet meer gesport en er zijn periodes dat ze nauwelijks buiten komt of beweegt. Haar conditie is zo slecht dat ze na een wandeling van 40 minuten een dag moet bijkomen. De verzekeringsarts neemt tijdens de WIA-beoordeling geen urenbeperking aan. De arts stelt dat ze is gedeconditioneerd maar dat er geen sprake is van een medische oorzaak voor het energiegebrek. Ze krijgt het advies om meer te gaan bewegen en/of te gaan sporten zodat ze haar belastbaarheid en conditie vergroot. Bij de arbeidsdeskundige beoordeling wordt er geen rekening gehouden met haar slechte conditie. Ze is acht uur per dag belastbaar voor werk.

Bezwaar

Met regelmaat vragen mensen mij of het zinvol is om bezwaar te maken tegen de beslissing van UWV wanneer er in hun ogen onterecht geen urenbeperking is aangenomen. Ik reageer daar bijna altijd afwijzend op. De reden hiervoor is dat mensen hun bezwaar niet kunnen onderbouwen met medische stukken waardoor het UWV niet snel tot een ander deel gaat komen. Zoals je nu weet moet er een medisch objectieve reden zijn om een urenbeperking aan te nemen en dit moet onderbouwd kunnen worden, bijvoorbeeld door medische stukken. De verzekeringsarts bezwaar en beroep gaat op grond van de eerder genoemde standaard en zijn eigen onderzoek namelijk niet snel tot een andere conclusie komen. Zorg er dus voor dat je actief blijft en je conditie zoveel mogelijk op peil houdt.

Stel dat Jolanda uit het hierboven gegeven voorbeeld bezwaar zou maken omdat ze vindt dat ze niet acht uur per dag belastbaar is, zoals de verzekeringsarts heeft geconcludeerd. Dan maakt ze zonder een goede medische onderbouwing weinig kans dat haar bezwaar gegrond wordt verklaard. De arts heeft immers in de verzekeringsgeneeskundige rapportage gemotiveerd dat er geen medische oorzaak is voor haar energetische klachten. De verzekeringsarts bezwaar en beroep zal niet tot een ander oordeel komen wat maakt dat het bezwaar weinig tot geen kans van slagen heeft.

Tot slot: een urenbeperking kan maar hoeft niet definitief te zijn. Bij een herbeoordeling kan het zijn dat de verzekeringsarts geen reden meer ziet om een urenbeperking aan te nemen. Ook kan het zijn dat de urenbeperking wordt verlaagd, bijvoorbeeld van 50 naar 25 procent. Dit kan gevolgen hebben voor het arbeidsongeschiktheidspercentage en voor de uitkering.

Selwyn Donia

Selwyn Donia

Veelzijdig en bevlogen ondernemer sinds 2003 • Deskundig in arbeids-, re-integratie-, sociale zekerheids- en personeelsvraagstukken • Arbeidsmarktcommunicatie • Webdesigner • Boekenwurm • Eigenaar van Recht365.nl en Middenrifbreukherstellen.nl • Partner www.arbeideninkomen.nl
Selwyn Donia

Selwyn Donia

Veelzijdig en bevlogen ondernemer sinds 2003 • Deskundig in arbeids-, re-integratie-, sociale zekerheids- en personeelsvraagstukken • Arbeidsmarktcommunicatie • Webdesigner • Boekenwurm • Eigenaar van Recht365.nl en Middenrifbreukherstellen.nl • Partner www.arbeideninkomen.nl

Wellicht vind je dit ook interessant!

Abonneer
Laat het weten als er
guest
0 Reacties
Inline feedbacks
Bekijk alle reacties

Voorkom vervelende verrassingen...

GRATIS E-BOOK

ALLES OVER DE WIA 2021

Alles wat je moet weten over de complexe WIA.

Compleet. Actueel. Duidelijk.