Zo zit het met de functieduiding bij de Ziektewet/WIA

Wie bijna een jaar in de Ziektewet zit of een WIA-aanvraag doet krijgt hoogstwaarschijnlijk te maken met een arbeidsdeskundige. Dit is alleen niet het geval als er geen benutbare mogelijkheden zijn, in jargon GBM geheten. Dit geldt echter maar voor een klein deel van de betrokkenen. Wie met een arbeidsdeskundige bij het UWV te maken krijgt krijgt automatisch te maken met de functieduiding. Wat dit is, hoe dit werkt en welke gevolgen dit voor jou heeft leg ik in deze blog uit.

Hoe zit het?

Heeft de verzekeringsarts bepaald dat je functionele mogelijkheden hebt dan is de volgende stap een gesprek met een arbeidsdeskundige. De arbeidsdeskundige doet arbeidsdeskundig onderzoek en berekent op basis hiervan jouw arbeidsongeschiktheidspercentage. Dit percentage bepaalt vervolgens weer of je nog recht hebt op een Ziektewet-uitkering of recht hebt op een WIA-uitkering. Wettelijk is vastgelegd dat er alleen aanspraak op één van deze uitkeringen gemaakt kan worden als er sprake is van een arbeidsongeschiktheidspercentage van 35% of meer.

Een arbeidsdeskundige is geen arts en heeft geen kennis van en inzage in je medische situatie/dossier en kan niets veranderen aan het besluit van de verzekeringsarts. Wel vindt er soms overleg plaats tussen deze partijen als er bijvoorbeeld onduidelijkheid is m.b.t. de functieduiding en belastbaarheid.

Functieduiding

Nadat je bent gekeurd ontvangt de arbeidsdeskundige een ingevulde Functionele Mogelijkhedenlijst van de verzekeringsarts. Hierop staan de door hem of haar vastgestelde beperkingen. Vervolgens kijkt de arbeidsdeskundige naar je werkervaring, opleiding en andere relevante zaken en bespreekt dit met je. Uiteindelijk worden al deze gegevens verwerkt in een intern systeem bij het UWV dat CBBS (Claimbeoordelings- en Borgingssysteem) heet. Uit dit systeem ‘rollen’ een aantal functies (let op: geen vacatures) die passend zouden moeten zijn. De arbeidsdeskundige kiest hier drie functies met het hoogste uurloon uit (en houdt er een aantal op de reservebank). Dit proces heet de functieduiding.

Uit de drie geduide functies kiest de arbeidsdeskundige het middelste uurloon (dit noemen we de mediane loonwaarde), rekent dit uurloon door naar een maandloon (een eventuele urenbeperking wordt hierin meegerekend) en vergelijkt dit met jouw maatmanloon, oftewel het loon dat je verdiende voordat je ziek werd. Het verschil hiertussen is jouw arbeidsongeschiktheidspercentage. Is het verschil meer dan 35%? Dan behoud je het recht op een Ziektewet-uitkering of word je toegelaten tot de WIA. Is het verschil minder, dan beëindigt het UWV de Ziektewet-uitkering of word je afgewezen voor de WIA. Dit proces geldt ook bij een herkeuring. Tijdens een herkeuring kunnen er opnieuw functies geduid worden die mede bepalen of je nog recht hebt op een arbeidsongeschiktheidsuitkering.

De functies die de arbeidsdeskundige mag duiden moeten passen bij jouw belastbaarheid. Dit wil zeggen dat je de functies ondanks je beperking(en) aan moet kunnen. Het mogen functies zijn die je jezelf in zes maanden eigen kunt maken, bijvoorbeeld door een interne opleiding of een korte cursus. Bij het niet of onvoldoende beheersen van de Nederlandse taal vindt de functieduiding plaats op het één na laagste en laagste opleidingsniveau.

Voorbeeld:
Jennifer werkte 38 uur per week als winkelmedewerker van een grote bouwmarkt. Ze verdiende hier €11,88 per uur mee (haar SV-loon was €12,32). Ze heeft een WIA-aanvraag gedaan. Volgens de verzekeringsarts zijn er enkele beperkingen maar is ze voor 38 uur belastbaar. De arbeidsdeskundige houdt rekening met de FML en werkervaring van Jennifer en weet drie functies te duiden. De middelste functie (op basis van uurloon) is de functie van medewerker klantcontact. Aan deze geduide functie hangt een uurloon van €11,02. De arbeidsdeskundige trekt dit uurloon van het SV-uurloon af (het UWV gebruikt altijd het SV-loon voor berekeningen) wat neerkomt op €12,32-€11,02=€1,30. Het verschil is 10,56%. Jennifer is dus 10,56% arbeidsongeschikt en heeft geen recht op een WIA-uitkering. Deze berekening is overigens anders als er sprake is van een urenbeperking, maar die krijg je niet zo snel!

Kan de arbeidsdeskundige minder dan drie (of zelfs helemaal geen) functies duiden? Dan is er automatisch sprake van 80-100% arbeidsongeschiktheid.

Het functiebestand van CBBS is een representatieve afspiegeling van de arbeidsmarkt waarbij alle functies in het systeem zijn voorzien van een functieniveau. Het functieniveau kent een schaal van 1 tot en met 7 en is o.a. gebaseerd op opleidingsniveau, de mate van zelfstandigheid en de mate waarin het uitoefenen van de functie bijvoorbeeld een beroep doet op het probleemoplossend vermogen. Ook wordt er bijvoorbeeld gekeken of je een rijbewijs hebt, dit kan namelijk relevant zijn voor een functie.

KLIK HIER VOOR EEN VOORBEELD FUNCTIEDUIDING

Na de functieduiding…

…krijg je alles op papier thuisgestuurd. Je krijgt een keurig overzicht van het UWV met de geduide functies, de daar aan gekoppelde uurlonen, eventuele reductiefactoren en alles wat je verder moet weten. Ben je het er niet mee eens? Dan kun je bezwaar maken. Dit is een officiële procedure die ik hier uitleg.

Dat functies zijn geduid betekent niet dat je ook op dit soort functies moet solliciteren. Het UWV berekent het arbeidsongeschiktheidspercentage op wat je minimaal nog zou moeten kunnen (verdienen). Daarvoor dient de functieduiding. Het staat je dus vrij om te solliciteren naar andere functies die jij passender of wenselijker vindt. Houdt daarbij wel rekening met je (vastgestelde) beperkingen. Het is een beetje raar als de verzekeringsarts je beperkt op nachtwerk, jij een baan in de nacht aanneemt en vervolgens uitvalt op nachtarbeid.

Afhankelijk van de vastgestelde beperkingen kan het even schrikken zijn. Zo schrikken mensen er nog weleens van als er functies geduid worden die zij behoorlijk onaantrekkelijk of niet passend vinden.

Voor HBO’ers of WO’ers met vastgestelde beperkingen op persoonlijk of sociaal functioneren (rubriek I en II van de FML) kan de functieduiding soms ook even schrikken zijn. Bij deze beperkingen kan het werkniveau van de geduide functies dalen naar MBO- of zelfs VMBO-niveau. Dit kan met betrekking tot het arbeidsongeschiktheidspercentage overigens heel gunstig zijn. Het verschil tussen het oude loon en geduide loon kan immers behoorlijk uiteen liggen waardoor het arbeidsongeschiktheidspercentage (flink) stijgt. Dit vergroot de kans op toelating tot de WIA of het behouden van het recht op een Ziektewet-uitkering.

Regels met betrekking tot de functieduiding

De functieduiding is geen willekeurig proces waarbij de arbeidsdeskundige zomaar iets doet. De functieduiding moet namelijk aan bepaalde strikte regels voldoen. Dit is wettelijk bepaald. Zo moet de schatting van de arbeidsongeschiktheid plaatsvinden op basis van reële functies en echt voorkomende arbeidsplaatsen. Daarnaast is bepaald dat iedere functie die voorkomt in CBBS een geldigheidsduur van maximaal twee jaar mag hebben en iedere 18 maanden geactualiseerd moeten worden. De functies die CBBS bevat worden daarom continu herbeoordeeld en geactualiseerd door arbeidsdeskundig analisten van het UWV. Is een functie niet voldoende actueel? Dan mag deze niet geduid worden.

De peildatum van de geldigheid van functies is altijd de datum ‘in geding’. Stel, je doet een melding toegenomen arbeidsongeschiktheid op 4 september en de functieduiding vindt plaats op 3 november, dan is 4 september de peildatum en mogen functies per die datum niet ouder zijn dan 24 maanden. Dit kan bijvoorbeeld bij een bezwaarprocedure gecontroleerd worden door het dossier op te vragen bij het UWV. Voor de juristen onder ons die hier mee te maken krijgen: volgens deze uitspraak van de Centrale Raad van Beroep mag de actualiseringsdatum van functies niet na de datum in geding liggen.

Update

Vanwege de COVID19 omstandigheden mogen functies in CBBS tot juli 2021 maximaal drie jaar oud zijn. Hiervoor is artikel 9a van het Schattingsbesluit aangepast.

Disclaimer
Ik heb met dit artikel getracht de functieduiding en bepaling arbeidsongeschiktheidspercentage behapbaar te maken door het eenvoudig uit te leggen. Dit betekent wel dat ik de materie iets heb versimpeld. Uiteraard is dit proces in het echt een stuk ingewikkelder en complexer waardoor jouw persoonlijke situatie kan afwijken. Het werken met CBBS en het duiden van functies is niet eenvoudig en de uitkomsten zijn afhankelijk van veel verschillende factoren die ik niet allemaal kan behandelen in een blog. Zoals altijd is iedere keuring en beoordeling binnen het UWV maatwerk en gebaseerd op omstandigheden, richtlijnen en wetgeving.

Selwyn Donia

Selwyn Donia

Bevlogen generalist op sneakers • Libido sciendi • Kennisdeler op het gebied van werk & inkomen, verzuim/re-integratie, sociale zekerheid en HR • Voormalig DJ Radio Decibel & Dolfijn FM (Curaçao)

Wellicht vind je dit ook interessant!

Vond je dit artikel interessant en wil je nieuwe blogs in je mailbox ontvangen? Abonneer je dan hieronder en ik houd je op de hoogte van actuele blogs. Geef ook aan over welke onderwerpen je nieuwe artikelen wil ontvangen. Klik hier voor de privacy verklaring.

WHITEPAPER WIA

Download mijn gratis whitepaper en lees alles over de keuring, bezwaar maken, arbeidsongeschiktheid en de verschillende WIA-uitkeringen.

Je kunt het bestand direct downloaden, ik verzamel geen e-mailadressen...

LET'S KEEP IN TOUCH

VOLG MIJ OF VOEG MIJ TOE AAN JE NETWERK