Veel voorkomende kenmerken bij hoogbegaafdheid

Ongeveer 3% van de Nederlanders is hoogbegaafd. Zij voldoen aan een IQ gelijk aan of hoger dan de arbitraire grens van 130 punten. Het IQ alleen staat inmiddels gelukkig steeds vaker ter discussie. Steeds meer professionals die zich met dit onderwerp bezighouden gebruiken de definitie van Maud Kooijman-van Thiel, naast de uitslag van een IQ-test. Zij stelt dat een hoogbegaafde een snelle en slimme denker is, die complexe zaken aankan. Autonoom, nieuwsgierig en gedreven van aard. Een sensitief en emotioneel mens, intens levend. Hij of zij schept plezier in creëren.

Hoogbegaafden zijn er in alle soorten en maten maar onderscheiden zich van gemiddeldbegaafde mensen door het waarnemen, denken/combineren en reageren/handelen. Hoogbegaafdheid heeft een fysieke grondslag, namelijk een heel scherp neurologisch systeem.

Misverstanden

Er zijn veel misverstanden over hoogbegaafdheid. Niet iedere hoogbegaafde is succesvol, flitst door de universiteit of gaat vlekkeloos door het leven. Ook zonder zichtbare prestaties, diploma’s of een positie van aanzien kan iemand hoogbegaafd zijn, mits deze persoon over een aantal specifieke kenmerken beschikt.

Kenmerken/signalen

Typische kenmerken van hoogbegaafden/signalen die kunnen wijzen op hoogbegaafdheid zijn:

  • Moeite hebben met autoriteit en leiding
  • Non-conformistisch denken en handelen
  • Inhoudsloze gesprekken/koetjes en kalfjes kosten veel energie
  • Vaak nergens bij (kunnen) horen, anders zijn, vreemde eend
  • Goed geheugen
  • Snel verveeld zijn
  • Veel innerlijke onrust hebben
  • Snelle associatieve gedachtegang
  • Problemen worden rationeel benaderd
  • Snel verbanden kunnen leggen
  • Grote behoefte aan autonomie
  • Creativiteit
  • Gericht op creëren
  • Niet kunnen stoppen met denken
  • Veel tegelijk en door elkaar doen
  • Hoog kennisniveau/Veel weten over verschillende onderwerpen
  • Snel denken en snel en (veel) praten
  • Veel energie
  • Allergieën en gevoeligheid voor medicatie, stoffen, licht etc.
  • Loyaliteit en trouw
  • Veel verschillende (korte) banen of juist vastlopen in werk
  • Niet kunnen aarden op hogeschool of universiteit
  • Onconventionele keuzes in het leven (niet willen samenwonen, het ontbreken van een kinderwens etc.)
  • Hekel hebben aan herhaling
  • Veel waarde hechten aan rechtvaardigheid, integriteit, eerlijkheid en ethiek
  • Stemmingsproblemen, angst en prikkelgevoeligheid
  • Behoefte aan intellectuele prikkels en uitdagingen (kennishonger)
  • Lichamelijke of psychische klachten als gevolg van verveling of gebrek aan uitdaging
  • Onzekerheid over eigen vermogens
  • Zorgen en tobben
  • Serieus ingesteld zijn
  • Gezondheidsklachten worden intenser ervaren
  • Problemen met executieve functies zoals plannen, organiseren en concentreren

Problemen

Hoogbegaafden komen vaker in de problemen dan mensen met een gemiddelde intelligentie. Zo’n kwart van de hoogbegaafden heeft conflict na conflict, is afgekeurd of zit werkloos thuis. Van klokkenluiders weten we dat ze nogal eens hoogbegaafd zijn. Het hoge moraal zorgt geregeld voor problemen.

Hoogbegaafdheid in een notendop

Hoogbegaafdheden kenmerken zich vaak door de volgende kenschetsen (Kooijman-van Thiel).

  • Hoogintelligent (denken)
  • Autonoom (zijn)
  • Hoogsensitief (waarnemen)
  • Rijk geschakeerd gevoelsleven (voelen)
  • Gedreven en nieuwsgierig (willen)
  • Scheppingsgericht (doen)
  • Complex, snel, intens en creatief

Herken je je in bovenstaande kenmerken of signalen, dan wil dit niet direct zeggen dat je hoogbegaafd bent. Sommige punten zijn bijv. ook eigenschappen van AD(H)D of Autisme. Hoogbegaafdheid is geen diagnose maar kan wel worden getest door een psycholoog. Hiervoor wordt de WAIS-4 IQ-test gebruikt. De uitslag hiervan zegt iets over je intelligentie. Zo kan een uitslag van 127 punten met bepaalde kenmerken uit bovenstaande lijst wijzen op hoogbegaafdheid. Een goede psycholoog of tester kent de mogelijkheden en beperkingen van IQ-testen en kijkt naar het totaalbeeld.

Selwyn Donia

Selwyn Donia

Hybride ondernemer & bevlogen kennisdeler ● Webdesigner ● Arbeids(markt)vraagstukken ● Lettervreter pur sang ● Inspireert en ontwikkelt mensen ● Cut the crap ● Voormalig club- en radio-DJ (Radio Decibel & Dolfijn FM Curaçao)