Hoe beperkend is een concurrentiebeding in de praktijk?

Met de invoering van de Wet Werk en Zekerheid mogen werkgevers geen concurrentiebeding meer toepassen bij arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd (artikel 7:653 BW). Hierop is één uitzondering mogelijk: het beding is nodig vanwege zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen. Deze belangen moeten dan wel schriftelijk gemotiveerd worden èn schriftelijk aan de werknemer worden verstrekt. De wetgever is niet heel duidelijk als het gaat om wat we moeten verstaan onder zwaarwegende belangen, het is dan ook de rechtspraak die hier invulling aan moet geven.

De praktijk
Hoewel een concurrentiebeding bindend is kunnen de gevolgen van het beding beperkt worden. Dit kan bijvoorbeeld als je op zoek bent naar een nieuwe baan en je nadeel van het concurrentiebeding ondervindt bij het aangaan van een nieuw dienstverband en de (oud)werkgever onvoldoende belang heeft bij het beding.

Voorbeeld: stel je werkt bij een damesmodezaak in een drukke stad en wilt gaan werken bij een herenmodezaak enkele straten verderop. In het concurrentiebeding is bepaald dat je tot 2 jaar na vertrek bij de damesmodezaak soortgelijke werkzaamheden niet mag uitvoeren in een andere modezaak in dezelfde stad. Je zou op basis van dit beding dus niet in dezelfde functie mogen gaan werken bij de herenmodezaak en een boete als gevolg van overtreding riskeren.

In dit en soortgelijke geval(len) kun je (zonder advocaat) aan de kantonrechter vragen om het concurrentiebeding te beperken of zelfs te vernietigen. Dit recht heeft iedere werknemer op basis van het derde lid van artikel 7:653 BW. Hier staat dat een rechter het concurrentiebeding geheel of gedeeltelijk kan vernietigen indien de werknemer door dat beding onbillijk wordt benadeeld (in verhouding tot het te beschermen belang van de werkgever). In het aangehaalde voorbeeld hierboven zou de rechter het beding dus kunnen beperken waardoor de persoon zonder problemen bij de herenmodezaak kan gaan werken.

Vergoeding
In een aantal gevallen zal de rechter het beding niet beperken of vernietigen. Dit zal bijvoorbeeld niet gebeuren als de belangen van de werkgever zwaarder wegen. Indien de werknemer als gevolg hiervan financieel nadeel ondervindt dan kan het zijn dat een rechter de werkgever de opdracht geeft dit te compenseren door middel van een vergoeding.

Boete
Ook al kunnen de gevolgen van een concurrentiebeding in de praktijk goed beperkt worden, denk niet te makkelijk over het concurrentiebeding. Overtreding hiervan kan tamelijk eenvoudig bestraft worden met een (hoge) opeisbare boete.

Jurisprudentie beperkt mannelijke dominantie van moslims in religieuze scheidingszaken

Rechtbank Oost-Brabant heeft onlangs een uitspraak gedaan die de mannelijke dominantie van Nederlandse moslims in religieuze scheidingszaken beperkt. De uitspraak volgt op een zaak die was opgestart door een Nederlandse vrouw van Irakese afkomst. Zij sloot in 2014 een religieuze huwelijk met een eveneens uit Irak afkomstige man maar wilde dit ‘huwelijk’ al vrij snel ontbinden. De man weigerde echter en wilde alleen aan de echtscheiding meewerken als de vrouw de gouden sieraden zou teruggeven die hij haar schonk evenals de bruidsgift van vier duizend euro.

Bevoegdheid
Ter zitting beriep de man zich op het feit dat een echtscheiding naar islamitisch recht(!!!) alleen kan worden uitgesproken door een shariarechter in bijvoorbeeld de UK en dat de rechtbank Oost-Brabant daartoe niet bevoegd is. De rechtbank gaf op haar beurt aan dat zij het moslimhuwelijk inderdaad niet kan ontbinden, maar wel de vraag kan worden beantwoord of de man een onrechtmatige daad pleegt ten opzichte van de vrouw door de scheiding te weigeren. De rechtbank is van mening dat ze bevoegd is om deze vraag te beantwoorden en beroept zich hiervoor op artikel 6:162 BW.

Inbreuk rechten en vrijheid
De rechtbank stelt zich op het standpunt dat het in stand houden van het ‘huwelijk’ in strijd is met de rechten en vrijheid van de vrouw. Het religieuze huwelijk vormt voor haar onder andere een belemmering om opnieuw een relatie aan te gaan. Daarnaast zorgt het religieuze huwelijk er voor dat de vrouw in een ondergeschikte positie blijft; zij is volgens islamitisch gebruik namelijk verplicht de man te gehoorzamen. Hierdoor kan ze de echtscheiding volgens het islamitisch recht niet afdwingen, in tegenstelling tot de man. Deze fundamentele ongelijkheid tussen de man en vrouw, die in strijd is met de grondrechtelijke gelijkheid, blijft dus bestaan als het moslimhuwelijk niet wordt ontbonden.

Bovendien loopt de vrouw het risico om bij het aangaan van een nieuwe relatie blootgesteld te worden aan eerwraak en strafvervolging. Deze belemmering is feitelijk van aard en vooral gelegen in de omstandigheid dat de sociale omgeving van de vrouw haar zonder echtscheiding naar islamitisch recht als gehuwd zal blijven beschouwen.

Uitspraak
De rechtbank hekelt de ondergeschikte positie van de vrouw die in strijd is met haar grondrechten en beschouwt de weigerachtigheid van de man en de omstandigheden een onrechtmatige daad jegens de vrouw. Hierdoor wordt hij op basis van het vonnis gedwongen om mee te werken aan de scheiding.

Jurisprudentie
Deze jurisprudentie biedt moslima’s, die hun moslimhuwelijk willen laten ontbinden, perspectief. Het beperkt zwart op wit de veel voorkomende dominantie van mannelijke moslims in echtscheidingszaken. De rechtbank erkent het feit dat de man vanuit het islamitische recht, waar wij in Nederland geen boodschap aan dienen te hebben, een sterkere machtspositie heeft en daar bij een scheiding misbruik van kan maken.

Hulp nodig?
Heb je met een soortgelijke situatie te maken en zoek je ondersteuning? Femmes for freedom helpt moslima’s bij dit soort zaken. De stichting komt op voor vrouwen die de nare gevolgen ondervinden van allerlei vormen van huwelijkse gevangenschap, zoals de vrouw in bovenstaande zaak.

Vonnis: ECLI:NL:RBOBR:2016:4140

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *