Winterdepressie: medische hype of serieuze aandoening?

Steeds vaker lees en hoor je in de media over winterdepressie, een jaarlijks terugkerend probleem dat de kwaliteit van leven van veel mensen aantast. Hoe zit het eigenlijk met de ernst van deze aandoening? Is winterdepressie aanstellerij of een serieus iets en hoe vaak komt het eigenlijk voor in Nederland? Bij deze vragen sta ik in dit artikel stil.

In de zomer zijn de meeste Nederlanders het gelukkigst. Zodra de dagen korter worden en de hoeveelheid zonlicht afneemt voelen veel mensen dat er iets verandert in hun lijf. Men is sneller moe, wil meer slapen, voelt zich iets minder happy en niet zelden neemt het gewicht toe. Gelukkig leiden deze klachten niet tot grote problemen en kan men sociaal en maatschappelijk normaal blijven functioneren. In dit geval spreken we dan ook van winterblues, een milde minder ernstige variant van winterdepressie.

Anders wordt het als specifieke klachten de levens van mensen ernstig beïnvloeden of beperken zoals dat het geval is bij mensen die leiden aan winterdepressie. Winterdepressie, ook wel bekend als SAD (Seasonal Affective Disorder), is een erkende aandoening en als zodanig opgenomen in de DSM-V. Dit wereldwijd geraadpleegde handboek wordt door psychologen en psychiaters gebruikt om diagnoses te stellen. Sinds de jaren 80 wordt de aandoening door verschillende wetenschappers bestudeerd en zijn er door de jaren heen talloze wetenschappelijke publicaties over het onderwerp verschenen. In Nederland buigen vooral de wetenschappers Ybe Meesters (UMCG/Rijksuniversiteit Groningen) en Marijke Gordijn (Chrono @ Work/Rijksuniversiteit Groningen) zich al jaren over dit onderwerp.

Winterdepressie is dus absoluut geen hippe modeziekte maar een serieuze en soms ernstige aandoening die de levens van de mensen die hier mee te kampen hebben ernstig kan aantasten. De impact kan enorm zijn! Veel mensen, maar ook artsen en psychologen, halen winterblues en winterdepressie overigens door elkaar, wat tekort doet aan hen die echt leiden aan winterdepressie. Net als met andere aandoeningen is het lastig om je er iets bij voor te stellen als je er zelf geen last van hebt.

Dat winterdepressie ernstige vormen kan aannemen kan ik je uit eigen ervaring vertellen. Het kostte mij een groot deel van mijn bedrijf, een flink som omzet/eigen vermogen en het beïnvloedt iedere winter weer mijn leven op sociaal, maatschappelijk en professioneel gebied. Op een zeker moment werd het voor mij zelfs bijna onmogelijk om nog te kunnen functioneren tussen november en eind februari.

De link met de herfst/winterperiode is het voornaamste kenmerk van winterdepressie en treft volgens de wetenschappelijke literatuur vooral vrouwen. In Nederland is het prevalentiecijfer ongeveer 3%. Winterblues, de minder ernstige variant, treft ongeveer 8,2% van de Nederlanders. De meeste wetenschappelijke publicaties laten zien dat winterdepressie het meest voorkomt tussen het twintigste en veertigste levensjaar. Bij kinderen wordt winterdepressie helaas wat minder goed herkend, maar zeker is dat het ook kinderen en tieners treft net als dat het ook ouderen treft. Dat winterdepressie ernstige vormen kan aannemen is ook in de wetenschappelijke wereld bekend.

Mensen die leiden aan winterdepressie krijgen meestal vanaf oktober/november (ernstige) klachten zoals bijvoorbeeld extreme vermoeidheid, slaapproblemen, gevoelens van angst en paniek, concentratieproblemen, ernstige depressieve episodes, afname van seksuele belangstelling en sommige mensen worden zelfs suïcidaal.

Uit een wat ouder Nederlands bevolkingsonderzoek – recentere studies zijn er niet – komt naar voren dat mensen die last hebben winterdepressie vaker terugvallen op de ziektewet/WIA en vaker in de WAO zitten. Ook laat hetzelfde onderzoek zien dat 40% van de mensen in de groep winterdepressiepatiënten op hun werk verzuimen als gevolg van hun winterdepressieklachten. Voor de hele groep komt dit neer op zo’n 300.000 niet gewerkte dagen per jaar. Op basis hiervan kunnen we concluderen dat winterdepressie geen medische hype is maar een vervelende en serieuze jaarlijks terugkerende aandoening die niet alleen patiënten treft, maar ook werkgevers en zelfs de samenleving.

Tip
Heb je iedere winter klachten die een grote impact hebben op je leven en verdwijnen deze weer in de lente/zomer? Raadpleeg dan een psycholoog/psychiater die bekend is met winterdepressie. Nog beter is het als je je door je huisarts laat doorverwijzen naar de polikliniek winterdepressie van het Universitair Medisch Centrum in Groningen. De medewerkers van deze polikliniek hebben winterdepressie als specialiteit en mogen zich een autoriteit op dit gebied noemen.

Wil je meer lezen over winterdepressie? Klik dan hier.

Referenties
• Meesters, Y. (2002). Leven met een winterdepressie. Houten: Bohn Stafleu Van Loghum

Bevlogen & veelzijdig | Uitgever rechtblog.nl | (Arbeids)recht | Onderzoeker | Wetenschap | Kenniscentrum Winterdepressie | Boekenwurm | Kritisch burger | Libido sciendi

Geef gerust je mening!

Wees de eerste met een reactie

Houdt mij op de hoogte van
avatar
wpDiscuz